Classicus wijst op belang van nadenken in eigen taal
Grenzen vervagen, talen niet!

Classicus wijst op belang van nadenken in eigen taal

Classicus wijst op belang van nadenken in eigen taalHet wordt op universiteiten steeds gebruikelijker om hun opleidingen in het Engels te geven. En dan niet met vertalingen vanuit het Nederlands, maar door middel van het Engels als volledige voertaal. Voor de colleges, voor de boeken en voor de andere lesmaterialen. De studenten werken en denken in het Engels, om ze voor te bereiden op de internationale wereld.

Dat heeft volgens verschillende criticasters een aantal nadelige bijwerkingen. Onder andere Anton van Hooff is het niet eens met de ontwikkelingen die er plaatsvinden. Hij begrijpt het belang van vertalingen naar het Engels, bijvoorbeeld om internationale studenten van dienst te kunnen zijn. Tegelijkertijd pleit hij voor academische vrijheid, zodat Nederlandse studenten gewoon in het Nederlands na kunnen denken over de vakken die ze bestuderen.

Denken in het Engels in plaats van het Nederlands

De criticasters zoals Van Hooff zijn van mening dat de studenten door de Engelse voertaal worden gestimuleerd om ook in het Engels te denken. Dat is prettig voor de onderlinge communicatie, maar kan de academische vrijheid die studenten ervaren, ook in de weg zitten. Het lijkt op die manier interessant om er juist voor te zorgen dat zij zich weer gewoon in het Nederlands de stof eigen maken.

Een vertaling van hun eigen ideeën naar het Engels is vervolgens op z’n plaats, op het moment dat zij in contact komen met internationale studenten. Tot die tijd zou het juist de moeite waard zijn om weg te blijven bij die vertalingen. Om gewoon in het Nederlands ideeën te verzamelen en er daarmee voor te zorgen dat iedereen optimale academische vrijheid ervaart.

Academische vrijheid voor wetenschappers

Van Hooff werkte zelf altijd in het Nederlands, maar besloot om toe te geven aan de groeiende druk om dat ook in het Engels te doen. Hij publiceerde een aantal artikelen in het Engels en deed ook het onderzoek in die taal. Op die manier heeft hij ervaring opgedaan met de huidige beweging die er gaande is op universiteiten en ook steeds vaker op hogescholen.

Nadat hij met pensioen ging ervoer hij naar eigen zeggen ‘academische vrijheid’. De druk om in het Engels te denken en te doen verdween, waardoor hij zich weer gewoon op het Nederlands kon richten. Als het gevolg daarvan kreeg hij de vrijheid om na te denken, waardoor het hem een stuk beter lukte om met originele invalshoeken te komen. En vervolgens kan een vertaalbureau zijn ideeën omzetten naar het Engels of een andere willekeurige taal.

Vertaling tussen het Nederlands en Engels

Die vertaling tussen het Nederlands en Engels is uiteindelijk gemakkelijk te maken. Zelf of voor een vertaalbureau, want steeds meer mensen hebben dit als hun tweede taal. Op die manier kunnen de universiteiten de academische vrijheid optimaliseren. En er tegelijkertijd toch voor zorgen dat de resultaten beschikbaar zijn in zowel het Nederlands als in het Engels of een willekeurige andere taal. De Vereniging Beter Onderwijs Nederland maakte in 2017 al een keer de gang naar de rechter om de positie van het Nederlandstalig onderwijs veilig te stellen.

Ondertussen lijkt het streven naar meer Engels op de universiteiten lastig te stuiten. Er komt vanuit meerdere richtingen kritiek. Toch slagen de universiteiten er op die manier ook in om meer studenten vanuit het buitenland aan te trekken. De universiteiten winnen in aanzien en kunnen werken aan meer geavanceerde programma’s. Het is de vraag of het Nederlands nog lang overeind kan blijven in de academische wereld, die steeds een beetje kleiner lijkt te worden.